KARIERA W RZYMIE

W 1508 papież Juliusz II sprowadził Rafaela do Rzymu i zlecił mu dekorację apartamentów w pałacu watykańskim — miała ona gloryfikować papieża i papiestwo. W bibliotece, zwanej Stanza delia Segnatura, Rafael wykonał (1508-12) freski: Dysputa o najświętszym sakramencie, Parnas, Szkoła ateńska oraz sceny z dziejów papiestwa.

Jego dziełem są też projekty mozaik z personifikacjami cnót kardynalnych i sztuk wyzwolonych; w Stanza dEliodoro namalował (1511-14): Wygnanie Helidora, Odparcie Atylli przez Leona I, Uwolnienie św. Piotra i Mszę bolseńską, a w Stanza dellIncendio (1514-17) głównie scenę przedstawiającą pożar Borgo.

W Rzymie Rafael pracował też dla kardynała Bibbieny (m.in. Portret kardynała Bibbieny ok. 1516 — Palazzo Pitti). Dla następcy Juliusza II, papieża Leona X zaprojektował kartony do wykonanych przez warsztat P. van der Aelsta w Brukseli tkanin, przeznaczonych do Kaplicy Sykstyńskiej (1516 — Pinakoteka watykańska), 1517-19 stworzył w pałacu watykańskim freskowo-stiukową dekorację groteskową tzw. Loggi, dla której źródłem inspiracji było malarstwo antyczne.

Ostatnim, niedokończonym, dziełem Rafaela w Watykanie są freski w Sali Konstantyna. W Rzymie Rafael rozwinął również działalność architektoniczną: dla sieneńskiego bankiera Agostina Chigi stworzył podmiejską willę zwaną Farnesiną (z B. Peruzzim, G. da Udine i G. Romano), którą ozdobił też freskami (Triumf Galatei, Eros i Psyche 1511-12), oraz kaplicę przy kościele Santa Maria del Popolo; dla kardynała Giuliana de Medici zaprojektował 1517 willę Madama.

Po śmierci D. Bramantego (1514) został architektem Bazyliki Św. Piotra w Rzymie; pracami kierował do końca życia. W 1515 został mianowany konserwatorem starożytnych zabytków Rzymu, których był wielkim znawcą — świadectwem tego są jego rysunki, projekty i przedstawienia architektury np. w Stanzach. Zmarł 6 IV 1520 w Rzymie.

Rafael Santi